ساخت رگ مصنوعی پلیمری با تلفیق آلژینات و پلی یورتان در ایران

چندی پیش خبر تولید رگ مصنوعی هوشمند پلیمری با قابلیت ضد انعقاد خون در ایران در صدر اخبار قرار گرفت. با تلفیق آلژینات و پلی­ یورتان نوعی رگ مصنوعی تولید شده که نسبت به پروتزهای معمول خواص مکانیکی بسیار مطلوب­تری دارد، زیست تخریب ­پذیری آن بسیار قابل قبول است و از طرفی ویژگی ضدانعقاد هم دارد و خون در آن لخته نخواهد شد.

رگ مصنوعی پلیمری پلی یورتانی

 

دکتر دائمی: این طرح حدود شش سال پیش شروع شد، مقداری زیادی در پژوهشگاه پلیمر و حدود سه سال هم در پژوهشگاه رویان. در کلیت کار زیست موادی را برپایه دو پلیمر تهیه کردیم. یکی از این پلیمرها آلژینات است که از جلبک­های قهوه ­ای به دست می­آید و پلیمر دوم پلی ­یورتان است. تلفیقی از این دو پلیمر به زیست ماده ­ای منتج می­شود که توامان خواص مکانیکی و زیستی مطلوبی دارد.

راه­یابی یک محصول از آزمایشگاه به کلینیک نیاز به بازه­ی زمانی طولانی ­ای دارد. محصول تولیدی ما نیز یک محصول آزمایشگاهی است، هرچند ما مذاکراتی برای تجاری سازی این محصول داشته ­ایم ولی فعلا این محصول در سطح یک محصول آزمایشگاهی پاسخ­های خوبی داده است.

رگ مصنوعی پلیمری پلی یورتانی

مبنای پروژه مهندسی بافت و تهیه رگ­های مصنوعی از مهندسی بافت است.

رگ­­های پلیمری پروتزی که در جراحی­ها استفاده می­شوند بر پایه سه پلیمر هستند: تفلون، پلی­ یورتان­ها و پلیمرهای پایه استری. تفلون چسبندگی ندارد و بنابراین هیچیک از سلول­های خون روی آن نمی ­چسبند و می­تواند گزینه مناسبی باشد. پلی ­یورتان­ها از دیرباز در حوزه رگ و قلب و عروق استفاده می ­شدند.

سومین دسته نیز پلیمرهای پایه استری هستند و PET معروفترین آن­هاست. مشکل اصلی پروتزها این است که زیست تخریب­پذیر نیستند. مهمترین تفاوت بین یک محصول پروتز و یکی محصول مهندسی بافت همین است، پروتز تا پایان عمر در بدن باقی می­ماند. همچنین اکثر پروتزهای کنونی قابلیت لخته­شدن خون را همراه دارند و یکی از محدودیت بزرگ این است.

بنابراین معمولا رگ­ های مصنوعی پروتزی قطر بالای 5-6 میلیمتر دارند و به واسطه فشار ناشی از جریان خون، خون در آن­ها لخته نمی­شود. در واقع اگر خون به صورت استاتیک بر روی این پروتزها قرار بگیرد خیلی سریع لخته می­شود. از طرفی پروتزها هزینه­ های بالایی دارند. شرکت­های اندکی تولیدکننده این محصول هستند و تولید آن انحصاری است. شرکت­های تولیدی پروتز رگ امریکایی هستند.

قیمت و تجاری سازی این رگ پلیمری

قیمت یک پروتز با ابعاد یک متر و قطر 6 میلیمتر از 200-1000 دلار است که برای یک بیمار هزینه بالایی است و باید بدانیم این هزینه جدا از سایر هزینه­ های جراحی است. هدف ما جایگزینی مواد نفتی با مواد طبیعی و در عین حال داشتن خواص مکانیکی مطلوب بود. گزینه اول پلی­ یورتان­ها بودند اما مشکل اصلی آن­ها این است که از مواد نفتی تهیه می­شوند. از هفت سال پیش تلاش خود را برای جایگزینی این مواد با مواد طبیعی آغاز کردیم.

خوشبختانه از 5 سال پیش که چاپ نتایج کار شروع شد، بر خواص مکانیکی به خوبی مانور دادیم و سپس با آغاز همکاری با پژوهشگاه رویان کار بر قسمت­های زیستی را شروع کردیم و آخرین نتایج و دستاورد به این ترتیب است که نسبت به پروتزهای معمول خواص مکانیکی بسیار مطلوب­تر است و زیست تخریب ­پذیری بسیار قابل قبولی دارد و از طرفی ویژگی ضدانعقاد هم دارد و خون در آن لخته نخواهد شد.

تعداد تحقیقاتی که با این رویکرد انجام می­شوند کم نیست. اما براساس مطالعات ما رگ مصنوعی پلیمری تولیدی ما جز معدود محصولاتی است که قابلیت تجاری شدن دارد. مواد مورد استفاده در کاربردهای عروقی چسبندگی پروتئن و سلول ندارند تا خون منعقد نشود. اما از طرفی این نوعی عیب است چون اگر سلول به داربست خود چسبندگی نداشته باشد آن داربست مثل پروتز عمل می­کند.

اما در محصول ما سلول­های پوشش دهنده داخل رگ به خوبی می­توانند روی این بستر بنشیند و پس از مدتی ماتریس خود را ترشح کنند و داربست پس از حدود یکسال می­تواند تخریب خوبی داشته باشد و به واسطه سلول­های رگ جایگزین شود.

 دکتر دائمی در مورد تجاری سازی این محصول در کشور فرمودند: خوشبختانه موادی که از آن­ها استفاده کرده ­ایم از لحاظ تجاری قابل دسترس هستند. آلژینات از جلبک­هایی به ­دست می­آید که به فراوانی در خلیج فارس و دریای عمان وجود دارد. البته به خالص­سازی نیاز دارد که آن را در دستور کار خود گذاشته ­ایم، چون آلژینات تجاری برای مصارف غذایی و دارویی با آلژیناتی که برای کاربردهای داخل بدن استفاده می­شود، تفاوت قیمتی فاحشی دارند.

پلی­ یورتان­ها نیز از نظر تجاری قابل دسترس هستند. امیدواریم بتوانیم در داخل کشور این پروژه را تجاری کنیم. رایزنی ­هایی انجام داده ­ایم و امیدواریم به نتیجه برسد.

ادامه مطلب

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

Fill out this field
Fill out this field
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

فهرست